Terug naar het artikel over graven volgens CROW 500
Download als PDF

Zorgvuldig graven

Instructiekaart volgens CROW 500 en de Wibon · voor in de keet en de bouwplaats
nexterra-infra.nl/klic-viewer · versie 3 september 2026

Vóór het werk

Graafmelding bij het Kadaster: op zijn vroegst 20 werkdagen en op zijn laatst 3 werkdagen voor de start. Graafgebied maximaal 500 × 500 m; groter is een tracémelding (tot 5.000 × 5.000 m).
Levering compleet en digitaal op de graaflocatie: kaarten, databestand én de brieven van elke netbeheerder. Een papieren uitdraai voldoet sinds 1 april 2021 niet.
Eis voorzorgsmaatregel in de leveringsbrief? Neem direct, uiterlijk 3 werkdagen voor de start, contact op met die netbeheerder en leg de afspraken vast.
Werkinstructie uit het maatregelenplan, en de ploeg geïnstrueerd voordat de eerste bak de grond in gaat.

Op de locatie

Lokaliseer eerst. De tekening geeft de geregistreerde ligging met een nauwkeurigheidsklasse (tot 30 cm, tot 100 cm of onbekend). Handmatig of met een proefsleuf de ligging vaststellen waar het graafwerk erbij komt.
Diepte staat er zelden in. De levering geeft meestal geen gemeten diepte, en 60 cm is een advieswaarde, geen zekerheid.
Werk volgens de werkinstructie en de afspraken met de netbeheerder. Wijzigt het werk, dan wijzigt de instructie mee.
Melding verlopen? Begint het werk later dan 20 werkdagen na de melding, dan is een nieuwe graafmelding nodig.

Als het anders is dan de tekening

Meer dan 1 meter horizontaal ernaast, of een net dat niet in de levering staat: onverwijld melden bij het Kadaster, via de KLIC-viewer, met foto's (detail, sleuf van boven, overzicht).
Onbekend net: niet aanraken, werk daar stilleggen tot duidelijk is wat het is en van wie.
Schade: werk stil, omgeving veiligstellen, de netbeheerder bellen via het nummer in zijn brief. Bij gevaar 112.
Meet en fotografeer op het moment zelf: positie, diepte, meldnummer.

Waar de toezichthouder op let

De Rijksinspectie Digitale Infrastructuur noemt CROW 500 een belangrijk uitgangspunt voor haar toezicht op de Wibon en toetst:

Bij de grondroerder: is de graafmelding gedaan, is de ligging vóór het graven vastgesteld, zijn instructie en toolbox vastgelegd en gegeven, is er volgens de werkinstructie gewerkt.
Bij de opdrachtgever: zijn tijd en budget gereserveerd, is er een risico-inventarisatie op basis van de KLIC-gegevens, is het maatregelenplan gebaseerd op de werkelijke ligging.

De vijf fasen van CROW 500

1 · InitiatiefInitiatiefnemerBorgen dat schade aan kabels en leidingen wordt voorkomen; tijd en budget reserveren voor zorgvuldig voorbereiden en uitvoeren.
2 · OnderzoekInitiatiefnemerOriëntatieverzoek (KLIC), risico-inventarisatie, conflicten met de ondergrondse infrastructuur analyseren.
3 · OntwerpOntwerperMaatregelenplan opstellen; kabels en leidingen lokaliseren.
4 · WerkvoorbereidingGrondroerderMaatregelenplan vertalen naar een werkinstructie; graafmelding (KLIC) doen.
5 · UitvoeringGrondroerder en initiatiefnemerWerken volgens de instructie; evalueren tijdens en na het werk.

De wet eronder (Wibon)

Art. 2 zorgvuldig graven, onderzoek naar de ligging, gebiedsinformatie op de locatie · Art. 8 melding ten hoogste 20 werkdagen voor de start · Art. 13b contact bij een eis voorzorgsmaatregel · Art. 19 en 20 afwijkende ligging en onbekend net onverwijld melden.

Bronnen

hulpbijcrow500.nl (schema bouwproces) · Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (CROW 500) · Kadaster (KLIC-melding, melden afwijkende situatie, KLIC-viewer) · Wibon op wetten.overheid.nl · Handreiking Visualisatie PMKL 3.0.0 · Kamervragen 2016-2017 nr. 485 (diepte). CROW 500 is in werking sinds 1 januari 2017 als opvolger van CROW 250; de richtlijn zelf is te bestellen bij CROW.

De PDF wordt op de server gemaakt en heeft geen browserkop. Afdrukken via de browser kan ook; zet dan "Kopteksten en voetteksten" uit.