Oriëntatieverzoek of graafmelding: wat is het verschil?
Door NexTerra Infra B.V. · laatst bijgewerkt op
Een oriëntatieverzoek gebruik je bij het voorbereiden van een project, een graafmelding bij het daadwerkelijk graven. Ze kosten hetzelfde en leveren vergelijkbare gegevens op, maar ze zijn niet uitwisselbaar en dat is de fout die het vaakst gemaakt wordt.
Een oriëntatieverzoek is een aanvraag van kabel- en leidinginformatie bij het Kadaster voor de voorbereidingsfase van een project, bedoeld voor situaties waarin de startdatum van het graafwerk nog niet bekend is. Met de informatie uit een oriëntatieverzoek mag niet gegraven worden; daarvoor is een graafmelding nodig.
Beide zijn KLIC-meldingen, beide kosten 10,50 euro en beide leveren gegevens over kabels en leidingen in een gebied. Het verschil zit niet in de prijs en ook niet in wat je krijgt, maar in waarvoor je het mag gebruiken. Die grens is hard.
Het oriëntatieverzoek: verkennen
Een oriëntatieverzoek doe je als de startdatum van het graafwerk nog niet bekend is. Je wilt weten wat er ligt voordat je een tracé kiest, een ontwerp maakt of een raming opstelt. De informatie is bruikbaar voor een tracéstudie, een risicoanalyse volgens CROW 500 en het plannen van proefsleuven.
Er zit geen termijn op waarbinnen je iets moet doen, want er wordt niet mee gegraven. Wel een bewaartermijn: het Kadaster verwijdert de gegevens twintig werkdagen na het verzoek, dus sla ze direct op.
De graafmelding: graven
Zodra bekend is waar en wanneer er met een machine gegraven wordt, moet er een graafmelding gedaan worden, ten vroegste twintig en uiterlijk drie werkdagen vooraf. De ontvangen informatie moet tijdens het graven digitaal op de graaflocatie aanwezig zijn.
De fout die het vaakst gemaakt wordt
Een project wordt voorbereid met een oriëntatieverzoek, en vervolgens wordt met diezelfde levering begonnen met graven. Dat is niet toegestaan, ook niet als de gegevens vers zijn en ook niet als er niets veranderd lijkt.
De reden is niet formeel maar praktisch. Bij een graafmelding weet de netbeheerder dat er op die plek en in die periode daadwerkelijk gegraven gaat worden. Dat is het moment waarop hij contact kan opnemen en afspraken kan maken over de uitvoering. Een oriëntatieverzoek geeft hem die aanleiding niet, en dan mist het werk precies de afstemming die schade voorkomt.
Wat er wél in allebei zit
Een misverstand dat we vaak tegenkomen: dat een eis voorzorgsmaatregel pas bij een graafmelding zichtbaar wordt. Dat klopt niet. Een EV hangt aan het net en aan het gebied, dus die zie je ook bij een oriëntatieverzoek. Dat is juist nuttig, want zo weet je al in de ontwerpfase dat er een leiding ligt waarvoor extra regels gelden.
Wat de EV vervolgens van je vraagt, namelijk vooraf contact opnemen met de betrokken netbeheerder, hoort bij het echte graafwerk en dus bij de graafmelding.
In welke volgorde ze horen
In een normaal projectverloop komen ze allebei voor. Het oriëntatieverzoek in de ontwerpfase, wanneer het tracé nog verschuift, en de graafmelding vlak voor de uitvoering, wanneer de planning vaststaat. Wie ze allebei doet heeft niet dubbel werk gedaan maar precies het werk dat erbij hoort.
Er is nog een reden om ze allebei te bewaren: het verschil tussen de twee leveringen vertelt je wat er in de tussentijd is veranderd. Een net dat er in de voorbereiding nog niet lag en bij de uitvoering wel, is precies het soort verrassing dat je liever op kantoor ontdekt dan in de sleuf.
Veelgestelde vragen
Krijg ik bij een oriëntatieverzoek minder informatie?
Nee, de gegevens zijn vergelijkbaar, en een eis voorzorgsmaatregel zie je er ook in. Het verschil zit in wat je ermee mag: met een oriëntatieverzoek mag je niet graven, en de netbeheerder weet niet dat er gegraven gaat worden.
Mag ik met een oriëntatieverzoek proefsleuven graven?
Nee. Een proefsleuf graven met een machine is graafwerk en vraagt dus om een graafmelding, ook al is het doel juist om te controleren wat er ligt.
Hoeveel graafmeldingen heb ik nodig?
Eén per aaneengesloten werk binnen het gemelde gebied, mits je binnen twintig werkdagen na de bevestiging begint. Ligt het werk buiten het gemelde gebied of start het later, dan is er een nieuwe nodig.
Kost een oriëntatieverzoek meer dan een graafmelding?
Nee, allebei 10,50 euro bij het Kadaster (tarief 2026). Het verschil zit in waarvoor je ze mag gebruiken en niet in de prijs.