Kun je KLIC-data als WFS of WMS inladen?

Het korte antwoord: nee, er is geen landelijke WFS of WMS waarmee je de kabels en leidingen van heel Nederland als kaartlaag kunt aanroepen. Wie daarop zoekt komt uit bij andere landelijke voorzieningen, want die zijn er wel volop, maar niet bij KLIC.

Waarom er geen open service is

Liggingsgegevens van kabels en leidingen zijn geen open data. Ze worden per KLIC-melding samengesteld door de betrokken netbeheerders en geleverd aan één aanvrager, voor één gebied, voor een beperkte periode. Dat is bewust zo geregeld in de WIBON: de gegevens raken de veiligheid van vitale infrastructuur, en een open service zou het hele net van het land permanent bevraagbaar maken.

Praktisch betekent dat: elke keer dat je de gegevens nodig hebt, doe je een melding. Er is geen abonnement en geen laag die vanzelf bijblijft.

Wat je wél kunt inladen

In de levering zit het databestand met de geometrie, in het IMKL-formaat. Dat is een GML-variant, en daarmee een ruimtelijk bestand dat de meeste GIS-software kan openen. In QGIS open je het als vectorlaag; het coördinatenstelsel is RD New, EPSG:28992.

Twee dingen zijn daarbij anders dan bij een gewone kaartlaag. Ten eerste zit alles in één bestand, met de thema-indeling als eigenschap in plaats van als losse lagen: filteren op thema doe je zelf. Ten tweede is de standaardopmaak niet de KLIC-legenda, dus zonder eigen styling zie je wel de juiste lijnen maar niet de vertrouwde kleuren.

Wat er in de ZIP zit

Een levering is een ZIP met een vaste indeling. Vier dingen zijn de moeite waard om te kennen, want ze verklaren waarom mensen het databestand niet vinden.

GI_....xml · dit is het databestand, de gebiedsinformatie in IMKL. Let op de extensie: het is een .xml en geen .gml, terwijl het wel GML-inhoud is. Wie in de map naar een .gml-bestand zoekt, concludeert dat er geen data bij zit. Lukt het openen in je GIS niet, hernoem het bestand dan naar .gml; dan pakt de GML-lezer het zonder morren op.

bronnen/GB_....png · de gecombineerde overzichtskaart die het Kadaster zelf maakt, met alle netbeheerders over elkaar. Handig om even te kijken, niet om mee te werken: het is een plaatje zonder coördinaten.

bronnen/{netbeheerder}/ · per netbeheerder een map met zijn eigen tekeningen en brieven. Hier staan de eisen voorzorgsmaatregel in, en die staan níét in het databestand.

LI_....pdf · de leveringsinformatie: welke netbeheerders hebben geleverd, welke niet, en waarom. Dit is het eerste dat je leest, want een netbeheerder die niet geleverd heeft is een gat in je kaart dat je nergens anders ziet.

In QGIS, stap voor stap

Sleep het GI-bestand in QGIS of voeg het toe als vectorlaag. Er verschijnt dan een keuzelijst met objecttypen in plaats van één laag: het bestand bevat er meerdere naast elkaar. De belangrijkste zijn Elektriciteitskabel, Telecommunicatiekabel, Waterleiding, Rioolleiding, ThermischePijpleiding, OlieGasChemicalienPijpleiding, Mantelbuis, Kabelbed en Duct. Losse objecten als moffen, afsluiters en brandkranen zitten in Appurtenance.

Kies wat je nodig hebt en niet alles: een levering met twintig netbeheerders levert anders een projectboom op waarin je zelf niets meer terugvindt. Controleer daarna het coördinatenstelsel · het hoort RD New (EPSG:28992) te zijn.

Kleuren per discipline: stijl op het veld utilityNetworkType en niet op het thema. Dat eerste is een vaste INSPIRE-codelijst (onder meer electricity, oilGasChemicals, water, sewer, thermal en telecommunications); het thema is vrije tekst die per netbeheerder net iets anders gespeld wordt, en dan valt de helft van je regels buiten de stijl.

Zonder GML-gedoe: laat de viewer exporteren

Wil je het IMKL-bestand niet zelf uitpluizen, laad de levering dan in onze KLIC-kaartviewer. Onder de kaart staat het blok Exporteren naar GIS of CAD: GeoJSON in RD of WGS84 met per lijn alle eigenschappen, een laag-URL die QGIS rechtstreeks als vectorlaag laadt, losse bestanden per laagtype voor ArcGIS Pro, en een DXF voor AutoCAD. Stap voor stap staat het in KLIC in QGIS en KLIC in ArcGIS Pro.

De services die je wél vindt

Wie in een servicecatalogus op KLIC zoekt, vindt wel iets, en dat is precies de reden dat de vraag blijft terugkomen. In het Nationaal Georegister leverde een zoekopdracht op 'KLIC' in september 2026 negen records op, en geen daarvan is een KLIC-service van het Kadaster. Wat er wel staat, staat onder het INSPIRE-thema Nutsdiensten en overheidsdiensten: onder meer naar EU-rapportage geharmoniseerde lozingspunten en rioolwaterzuiveringen, en losse netkaarten die een netbeheerder zelf publiceert.

Die lagen zijn bruikbaar voor een overzicht en niet voor graafwerk. Ze zijn gegeneraliseerd, ze dekken niet alle netbeheerders, en ze zijn geen liggingsgegevens in de zin van de Wibon. Wie ermee de grond in gaat, graaft op een kaart die niemand heeft toegezegd. De gegevens waar je je op mag beroepen komen uit je eigen melding.

De valkuil: de levering is een momentopname

Een ingeladen laag ziet er in GIS uit als elke andere laag, en dat is precies het risico. De gegevens zijn geldig op het moment van de levering en voor het gebied dat je hebt opgevraagd. Een laag die een half jaar in een project blijft hangen ziet er nog steeds correct uit en is het niet meer.

Zet daarom bij het inladen de datum en het meldnummer in de laagnaam. Dat kost tien seconden en voorkomt de situatie waarin niemand meer weet uit welke melding de lijnen komen.

Deze levering in jouw software

Welke route je neemt hangt af van wat je gebruikt. In QGIS laad je de laag via een GeoJSON-URL of als bestand in RD. In ArcGIS Pro gaat dat net anders. Werk je in CAD, dan staat de weg naar AutoCAD apart beschreven, en het omzetten naar DWG of DXF is het artikel waar de export zelf in staat. Beheer je eigen kabels en leidingen, dan is registreren de andere kant van hetzelfde verhaal.

De kortste route voor alle vier: laad de ZIP in NexTerra KLIC en exporteer wat je nodig hebt · GeoJSON voor GIS, DXF voor CAD, beide in RD. Dat kost geen account en geen installatie.

En de tekeningen?

Werk je in AutoCAD in plaats van in GIS, dan loopt de route via QGIS naar DXF; dat staat stap voor stap in KLIC-data in AutoCAD openen.

De PDF-tekeningen kun je als achtergrond gebruiken door ze te georefereren, maar dat is zelden nodig: alles wat erop staat zit ook in het databestand, en daar kun je wél op klikken en meten. De tekeningen zijn er voor de graaflocatie, het databestand is er voor het bureau.

Wil je niet zelf inladen, dan opent de NexTerra KLIC-viewer de levering direct in de browser, met de thema's al als losse lagen en de documenten van elke netbeheerder erbij. Wie de melding niet zelf wil doen, kan hem bij ons laten indienen voor € 34,95 all-in en krijgt exact dezelfde bestanden terug.

Bronnen

Wibon, de Wet informatie-uitwisseling bovengrondse en ondergrondse netten en netwerken: de wettelijke basis: definities, zorgplicht, meldplicht en het melden van een afwijkende ligging.

Kadaster: KLIC-melding: wanneer een graafmelding verplicht is, de termijnen en de maximale gebiedsgrootte.

Informatiemodel Kabels en Leidingen (IMKL), Geonovum: de opbouw van de gegevens in een KLIC-levering.

Handreiking Visualisatie PMKL 3.0 (Geonovum): de themakleuren, lijnstijlen en de weergave van een eis voorzorgsmaatregel op een KLIC-tekening.

QGIS-documentatie: gegevens openen: hoe een GeoJSON-laag in QGIS wordt geladen.

Esri: JSON To Features: hoe ArcGIS Pro een GeoJSON-bestand leest.

Bouwend Nederland: gebiedsinformatie digitaal op de graaflocatie: sinds wanneer de levering digitaal op de graaflocatie aanwezig moet zijn.

Werkwijze van NexTerra Infra: de fasen, akkoordmomenten en doorlooptijd van ons eigen traject; wat hier over onze aanpak staat is onze werkwijze, geen norm.