Hoe lees je een KLIC-melding?

Wie voor het eerst een KLIC-levering opent, krijgt geen kaart maar een ZIP. Daar zit een kaart in, maar ook een databestand, een reeks tekeningen en per netbeheerder een apart document. Die verdeling is geen rommeligheid: elk onderdeel heeft een eigen rol, en het onderdeel dat het vaakst wordt overgeslagen is juist het onderdeel met de verplichtingen erin.

Wat zit er in de levering?

De overzichtstekening toont het hele opgevraagde gebied op een kleine schaal. Hij is bedoeld om te zien welke kabels en leidingen er liggen, niet om erop te meten.

De detailtekeningen zijn de bladen op werkbare schaal, samen dekkend voor het gebied. Dit zijn de tekeningen die op de graaflocatie aanwezig moeten zijn bij een graafmelding.

Het databestand bevat de geometrie zelf, in het IMKL-formaat. Dat is het bestand dat je in een viewer of in een GIS-omgeving inlaadt, en het enige onderdeel waaruit coördinaten en eigenschappen te halen zijn.

Per netbeheerder zit er een eigen document bij, met zijn contactgegevens en zijn eisen en voorzorgsmaatregelen. Sommige netbeheerders schrijven daarin een verplichte vooraankondiging voor, of toezicht bij het graven. Wie alleen naar de tekening kijkt, mist die eisen volledig, en juist dat is de plek waar de aansprakelijkheid begint.

De thema's: waarom er zoveel lagen zijn

De gegevens zijn niet ingedeeld per netbeheerder maar per thema: het soort net. Elektriciteit is opgesplitst naar hoog-, midden- en laagspanning, gas naar hogedruk en lagedruk, riool naar vrijverval en onder druk. Daarnaast zijn er onder meer water, warmte, datatransport, olie en buisleidingen met gevaarlijke inhoud.

Die indeling is er omdat het risico per thema verschilt en niet per eigenaar. Een middenspanningskabel van de ene netbeheerder vraagt dezelfde zorg als die van de andere; een lagedruk gasleiding en een landelijke gastransportleiding vragen totaal verschillende zorg, ook al staan ze allebei onder gas.

Het thema overig of onbekend verdient aparte aandacht. Daar zit alles in wat niet onder een van de andere thema's valt, en het is precies de laag die bij het lezen wordt weggeklikt omdat hij niets specifieks lijkt te zeggen.

Legenda: de kleuren en symbolen op een KLIC-tekening

Kleuren en symbolen zijn landelijk vastgelegd in het IMKL, en de legenda wordt bij elke levering meegeleverd. De kleur zegt welk thema het is; de lijndikte, de lijnstijl en de losse symbolen zeggen iets over de soort en de status van het object. Dat onderscheid is niet uit de kleur alleen af te lezen, dus neem de legenda erbij in plaats van op kleurherkenning af te gaan.

De themakleuren zijn vastgelegd in de Handreiking Visualisatie van het IMKL. Rood is elektriciteit, in drie tinten: donkerrood voor laagspanning, rood voor middenspanning en felrood voor hoogspanning en het landelijke hoogspanningsnet. Geel is gas lage druk en oranjegeel gas hoge druk; een buisleiding met gevaarlijke inhoud is oranje en (petro)chemie bruin. Paars is riool met vrij verval en violet riool onder over- of onderdruk. Blauw is water, groenblauw is warmte en groen is datatransport, waar ook telecommunicatie onder valt. Beige is een weesleiding waarvan de beheerder onbekend is, en olijfgroen is het thema overig.

De lijnstijl zegt iets over de status: een doorgetrokken lijn is een net in bedrijf, een streeplijn een gepland net en een lange streep met korte onderbrekingen een net dat buiten gebruik is. Een vlak met een fijn blokjespatroon in de themakleur is een eis voorzorgsmaatregel: daar heeft de netbeheerder aanvullende voorwaarden gesteld, en die staan in zijn eigen document. Losse symbolen in de themakleur zijn leidingelementen zoals afsluiters en moffen. Zwarte lijnen, pijlen en teksten zijn annotaties van de netbeheerder, en een los punt met een verwijzing naar een bestand hoort bij een profielschets of een huisaansluitschets die als PDF in de levering zit. Onze KLIC-kaartviewer gebruikt dezelfde themakleuren en zet elke laag apart aan of uit, zodat je de legenda niet naast de kaart hoeft te houden. Wil je hem toch aan de muur, dan is er de KLIC-legenda als poster, een gratis PDF.

Wat de kaart niet zegt

Dit is het onderdeel dat in de praktijk de meeste schade veroorzaakt. Een KLIC-levering geeft de ligging zoals de netbeheerder die geregistreerd heeft, met een marge, en zegt over drie dingen weinig tot niets.

De diepte staat er meestal niet in. Alleen bij een deel van de objecten is een diepte opgenomen, en dan vaak als ontwerpdiepte en niet als gemeten diepte. Grondwerk, ophogingen en afgravingen van de afgelopen decennia staan er niet in.

De horizontale ligging heeft een marge. De registratie is opgezet om een object te kunnen vinden, niet om er blind langs te graven. Waar de marge te groot is voor het graafwerk dat je doet, is een proefsleuf het middel om de ligging vast te stellen.

Buiten gebruik betekent niet weg. Ook een kabel of leiding die buiten gebruik is gesteld valt onder de WIBON en wordt meegeleverd, met de status buiten gebruik; een lege mantelbuis telt volgens de wet ook als net (WIBON, artikel 1 en 11, en de WIBON-vragen van het Gemeentelijk Platform Kabels & Leidingen). Wat is verwijderd staat er niet meer in, en wat nooit is geregistreerd (weesleidingen) ook niet: wat je in de grond tegenkomt kan dus meer zijn dan wat op de tekening staat.

Wijkt de werkelijkheid af van de tekening, dan is dat geen detail maar een meldplicht.

Van lezen naar afwegen

De levering lezen is de eerste helft. De tweede helft is per kruising met je eigen project bepalen wat er moet gebeuren: elk raakvlak krijgt een risicoklasse en daaruit volgt een maatregel, die samen het maatregelenplan vormen.

In de NexTerra KLIC-viewer open je een levering zonder account: de thema's staan als losse lagen aan of uit, en je kunt de netbeheerderdocumenten er direct naast lezen. Ook exporteer je de levering daar naar GIS of CAD: GeoJSON voor QGIS en ArcGIS, DXF voor AutoCAD, allebei in RD.

Heb je nog geen levering, dan kun je de melding bij ons laten aanvragen voor € 34,95 all-in; je krijgt hem terug als kaart in dezelfde viewer.

Bronnen

Wibon, de Wet informatie-uitwisseling bovengrondse en ondergrondse netten en netwerken: de wettelijke basis: definities, zorgplicht, meldplicht en het melden van een afwijkende ligging.

Kadaster: KLIC-melding: wanneer een graafmelding verplicht is, de termijnen en de maximale gebiedsgrootte.

Kadaster: oriëntatieverzoek: wat een oriëntatieverzoek is, de gebiedsgrootte en de bewaartermijn van de gegevens.

Informatiemodel Kabels en Leidingen (IMKL), Geonovum: de opbouw van de gegevens in een KLIC-levering.

Handreiking Visualisatie PMKL 3.0 (Geonovum): de themakleuren, lijnstijlen en de weergave van een eis voorzorgsmaatregel op een KLIC-tekening.

QGIS-documentatie: gegevens openen: hoe een GeoJSON-laag in QGIS wordt geladen.

Esri: JSON To Features: hoe ArcGIS Pro een GeoJSON-bestand leest.

Bouwend Nederland: gebiedsinformatie digitaal op de graaflocatie: sinds wanneer de levering digitaal op de graaflocatie aanwezig moet zijn.

Werkwijze van NexTerra Infra: de fasen, akkoordmomenten en doorlooptijd van ons eigen traject; wat hier over onze aanpak staat is onze werkwijze, geen norm.