Wat doe je bij een afwijkende ligging?
Door NexTerra Infra B.V. · laatst bijgewerkt op
Als een kabel of leiding ergens anders blijkt te liggen dan op de KLIC-tekening, is dat geen detail maar een meldplicht. Er is bovendien een tweede vraag die dringender is: mag het werk doorgaan.
Van een afwijkende ligging is sprake wanneer een kabel of leiding in het veld op een andere plaats of diepte wordt aangetroffen dan de KLIC-levering aangeeft, of wanneer er een net wordt aangetroffen dat helemaal niet in de levering voorkomt. De WIBON verplicht de grondroerder om dat te melden bij het Kadaster, dat de melding doorzet naar de betrokken netbeheerder.
Het gebeurt vaker dan de tekening doet vermoeden: de sleuf gaat open en de kabel ligt anderhalve meter verderop, een halve meter dieper, of er ligt iets wat helemaal niet op de levering staat. Dat is een afwijkende ligging, en daar hangen twee dingen aan vast: een meldplicht en een beslissing over het werk.
Eerst: mag het werk doorgaan?
De meldplicht is de administratieve kant en die kan even wachten. De vraag die niet kan wachten is of er veilig verder gewerkt kan worden. Bij een net dat niet in de levering voorkomt weet u niet wat het is, wie de eigenaar is, en of het onder spanning of onder druk staat. Behandel het dan als het gevaarlijkste wat het kan zijn tot het tegendeel vaststaat.
Zit de afwijking in een net dat u wél kende, dan is de vraag of de gekozen maatregel nog past. Een maatregel is bepaald op een aangenomen ligging; verschuift die ligging, dan verschuift ook de risicoklasse en daarmee wat er nodig is.
De meldplicht
De WIBON verplicht de grondroerder om een afwijking tussen de geleverde gegevens en de aangetroffen werkelijkheid te melden bij het Kadaster. Dat geldt zowel voor een afwijkende positie als voor een aangetroffen net dat niet in de levering zat. Het Kadaster zet de melding door naar de betrokken netbeheerder, die zijn eigen registratie kan bijwerken.
Die plicht is er niet om de grondroerder te controleren maar om de registratie te laten kloppen. Elke niet gemelde afwijking is een fout die blijft staan tot de volgende partij er tegenaan graaft, en dan is het opnieuw onverwacht.
Wat u vastlegt
Meet en fotografeer op het moment zelf, niet achteraf uit het hoofd. Bruikbaar is: de gemeten positie in RD-coördinaten, de diepte ten opzichte van maaiveld, een foto met herkenbare omgeving erop, het meldnummer van de KLIC-melding waar de afwijking op slaat, en zo mogelijk het soort net en de netbeheerder.
Vooral de coördinaten en de diepte doen ertoe. Ongeveer een meter naar het oosten is geen registratie en kan door de netbeheerder niet verwerkt worden.
En bij schade?
Schade aan een net is een ander spoor en gaat vóór alles. Dan geldt: het werk stil, de omgeving veiligstellen, en direct de netbeheerder bellen via het nummer dat in zijn eigen document bij de levering staat. Bij gas of elektra bovendien meteen de hulpdiensten. De afwijkingsmelding komt daarna wel.
Voorkomen aan de ontwerpkant
Een deel van de afwijkingen is te voorzien. Waar de marge in de registratie te groot is voor wat er gaat gebeuren, is een proefsleuf het middel om de ligging vóór het werk vast te stellen in plaats van tijdens. Dat is precies de afweging die per raakvlak in het maatregelenplan hoort te staan.
Veelgestelde vragen
Wie moet een afwijkende ligging melden?
De grondroerder: de partij die het grondwerk uitvoert of laat uitvoeren. In de praktijk doet degene die het constateert de vastlegging, maar de meldplicht ligt bij de grondroerder.
Binnen welke termijn moet ik melden?
De WIBON schrijft de melding voor zonder een vaste termijn in dagen. De praktische norm is: zo snel als redelijkerwijs kan, en zeker voordat de sleuf weer dicht gaat. Daarna is de afwijking niet meer te controleren of in te meten.
Moet ik ook melden als de afwijking klein is?
De wet noemt geen ondergrens. De praktische maat is of de afwijking iemand anders zou hebben verrast: ligt het object buiten de marge waarop u het redelijkerwijs zocht, dan is het een afwijking. Bij twijfel melden is goedkoper dan bij twijfel laten staan.
Wat doe ik met een net dat helemaal niet in de KLIC staat?
Behandel het als onbekend en dus als risicovol: niet aanraken, niet verplaatsen, en het werk daar stilleggen tot duidelijk is wat het is. Meld het als aangetroffen net; het kan een verlaten leiding zijn, maar het kan ook een net van een niet-aangesloten eigenaar zijn.