Raakvlakken & CROW

Wat staat er in een maatregelenplan volgens CROW 500?

Door NexTerra Infra B.V. · laatst bijgewerkt op · 7 min lezen

Het maatregelenplan is de brug tussen het ontwerp en de schop: per raakvlak staat erin welke maatregel geldt en waarom. Zonder dat plan blijft een risicoklasse een cijfer waar niemand iets mee doet.

In het kort

  • Per raakvlak: waar, wat, welke klasse, welke maatregel en waarom
  • De eisen van de netbeheerder horen erin, niet ernaast
  • In NexTerra KLIC maak je het gratis uit je eigen intekening

Dit artikel is een verdieping van Wat is de CROW 500?. Het maatregelenplan is het document waarin de risicoklasse per raakvlak wordt omgezet in wat er op die plek moet gebeuren, en het is wat de opdrachtgever aan de grondroerder meegeeft.

De CROW 500 vraagt per raakvlak een risico-inventarisatie; wij drukken de uitkomst uit in een risicoklasse. Dat is de analyse. Het maatregelenplan is wat daarop volgt: per raakvlak de maatregel die eruit voortkomt, met de onderbouwing erbij. De klasse zegt hoe erg het is, het plan zegt wat we eraan doen.

Het is ook het document dat het ontwerp verlaat en de uitvoering in gaat. Daarom is de toon anders dan die van een rapport: het moet uitvoerbaar zijn voor iemand met een graafmachine, niet alleen sluitend voor iemand met een tekening.

Wat er per raakvlak in hoort

Elk raakvlak krijgt een eigen regel, en die regel bevat vijf dingen. Waar het raakvlak zit, met een nummer dat ook op de tekening staat en in RD-coördinaten. Wat er ligt: het net, de netbeheerder en het thema. Welke klasse eraan is toegekend. Welke maatregel geldt. En waarom die maatregel, in één zin.

Dat laatste wordt het vaakst weggelaten en is het meest waard. Bij een discussie achteraf gaat het zelden over de vraag of de maatregel goed was, en bijna altijd over de vraag of er is nagedacht.

De maatregelen zelf

In de praktijk komt het neer op een beperkt aantal typen, van licht naar zwaar. Bij een laag risico volstaat de standaard zorgvuldige werkwijze en verandert er niets aan het werk. Daarboven komt het bevestigen van de ligging, meestal met een proefsleuf, zodat er niet op een aangenomen positie wordt gewerkt.

Dan volgen de maatregelen die de manier van werken veranderen: handmatig graven of zuigen binnen een bepaalde afstand van de kabel of leiding, of die juist mijden door een andere techniek of een aangepast tracé te kiezen. En bij de zwaarste raakvlakken komt de netbeheerder zelf in beeld, met toezicht tijdens het graven, een spanningsloosstelling of het tijdelijk verleggen van het net.

Die laatste categorie heeft een doorlooptijd van weken tot maanden. Dat is de belangrijkste reden om het maatregelenplan vroeg te maken en niet vlak voor de uitvoering.

De eisen van de netbeheerder zijn geen aanvulling

Bij elke KLIC-levering zit per netbeheerder een document met zijn eigen eisen en voorzorgsmaatregelen. Die eisen gelden naast de eigen risicoafweging en gaan er in de praktijk bovenuit: schrijft een netbeheerder toezicht voor bij zijn hogedrukleiding, dan geldt dat ook als je eigen analyse op een lagere klasse uitkomt.

Neem die eisen daarom in het plan zelf op, bij het raakvlak waar ze horen. Een verwijzing naar de KLIC-documenten betekent in de uitvoering dat niemand ze leest.

Van plan naar graafinstructie

Het maatregelenplan is een projectdocument en daarmee te uitgebreid voor de man in de sleuf. Wat naar de locatie gaat is de graafinstructie: dezelfde inhoud, teruggebracht tot wat er op déze locatie geldt, met de tekening van dát stuk tracé en de contactgegevens van de netbeheerder. Sommige organisaties noemen dat een instructiekaart.

De vertaalslag is niet vrijblijvend. Een maatregel die alleen in het plan staat en niet op de instructie, bestaat op de graaflocatie niet.

Zelf maken in NexTerra KLIC

Wie een KLIC-levering in NexTerra KLIC opent, tekent daar de raakvlakken in en geeft elk raakvlak een risicoklasse en een maatregel. De viewer maakt daar de basis van het maatregelenplan van, in de indeling uit dit artikel (bekijk een voorbeeld als PDF): per raakvlak waar (in RD-coördinaten), wat er ligt, de klasse, de maatregel en de toelichting, plus de eisen voorzorgsmaatregel van de netbeheerders uit de levering. Als PDF, gratis en zonder account. Het is jouw eigen inventarisatie en het document zegt dat ook. De richtlijn vraagt meer dan die lijst: de raakvlakkenanalyse van je ontwerp tegen de gebiedsinformatie, het overleg met de netbeheerders en de keuze om te lokaliseren horen erbij. De viewer helpt daarbij: met je ontwerp als DXF erover rekent hij de kruisingen uit en neemt ze als raakvlak over, per raakvlak leg je impact, waarschijnlijkheid, het lokalisatiebesluit en het overleg vast, en een checklist zegt wat er nog ontbreekt. Wil je dat een tracé-engineer het plan toetst en adviseert over het vervolg, dan vraag je dat in dezelfde sessie aan; binnen 3 werkdagen krijg je een indicatie van prijs en doorlooptijd.

Wie stelt het op?

De ontwerpende partij, op basis van de geïnventariseerde raakvlakken. De opdrachtgever zorgt dat het plan er is en dat het in het contract meegaat naar de uitvoering; de grondroerder werkt ernaar en meldt terug wat hij aantreft, waaronder een afwijkende ligging.

Dat terugmelden sluit de cirkel: een maatregelenplan dat tijdens de uitvoering niet wordt bijgewerkt, beschrijft na de eerste verrassing een project dat niet meer bestaat.

Wie het op de graaflocatie bij de hand wil hebben: de instructiekaart CROW 500 is een gratis A4 met de stappen, en het voorbeeld-maatregelenplan laat zien hoe een ingevuld plan eruitziet.

Bronnen

Wibon, de Wet informatie-uitwisseling bovengrondse en ondergrondse netten en netwerken: de wettelijke basis: definities, zorgplicht, meldplicht en het melden van een afwijkende ligging.

Kadaster: melden afwijkende situatie: wanneer en hoe een afwijkende ligging of een onbekend net wordt gemeld.

Kabel- en Leidingoverleg: CROW 500: de richtlijn zorgvuldig graafproces, de rollen en de opbouw van risico-inventarisatie en maatregelenplan.

Rijksinspectie Digitale Infrastructuur: CROW-publicatie 500: hoe de toezichthouder de richtlijn gebruikt bij opdrachtgever en grondroerder.

Werkwijze van NexTerra Infra: de fasen, akkoordmomenten en doorlooptijd van ons eigen traject; wat hier over onze aanpak staat is onze werkwijze, geen norm.

RisicoTypische maatregelDoorlooptijd vooraf
Laagstandaard zorgvuldige werkwijzegeen
Middenligging bevestigen met een proefsleufdagen
Midden tot hooghandmatig graven of zuigen binnen een vaste afstandgeen, wel meer uren
Hoogtoezicht netbeheerder, spanningsloos stellen of verleggenweken tot maanden

De maatregelen lopen op met het risico, maar de doorlooptijd loopt harder op dan de maatregel zelf. Dat is de reden om het plan in de ontwerpfase te maken en niet vlak voor de uitvoering.

Veelgestelde vragen

Kan ik zelf een maatregelenplan maken?

De basis wel. In NexTerra KLIC teken je op je KLIC-levering de raakvlakken in, geef je elk een klasse en een maatregel en krijg je het plan als PDF, gratis en zonder account. De richtlijn vraagt daarnaast een raakvlakkenanalyse van je ontwerp, overleg met de netbeheerders en een besluit over lokaliseren; de viewer helpt daarbij en een checklist zegt wat er nog ontbreekt. Wil je zekerheid, dan toetsen onze engineers het plan en adviseren ze over het vervolg.

Is een maatregelenplan verplicht?

Niet als losstaande wettelijke plicht. De WIBON verplicht tot zorgvuldig graven en de CROW 500 vult in wat dat betekent; daarin is het vastleggen van de maatregelen per raakvlak een vast onderdeel. Bij schade is het het document waarmee je aantoont dat de afweging is gemaakt.

Wat is het verschil tussen een maatregelenplan en een graafinstructie?

Het maatregelenplan dekt het hele project en bevat de onderbouwing. De graafinstructie is de uitsnede daarvan voor één locatie, zonder onderbouwing maar met de tekening en de contactgegevens, bedoeld voor de uitvoerende ploeg.

Moet elk raakvlak in het plan, ook de onschuldige?

Ja. Juist bij een laag risico is de vastlegging kort, en het feit dat er over is nagedacht is de kern. Een raakvlak dat ontbreekt is achteraf niet te onderscheiden van een raakvlak dat over het hoofd is gezien.

Wat als de netbeheerder strengere eisen stelt dan onze klasse?

Dan gelden zijn eisen. De eigen risicoafweging is een ondergrens, niet een maximum; de eisen uit zijn document bij de KLIC-levering komen daar bovenop en horen in het plan bij het betreffende raakvlak te staan.

Wanneer moet het plan klaar zijn?

Voordat het werk wordt aanbesteed, want de zwaarste maatregelen hebben een doorlooptijd van weken tot maanden en beïnvloeden zowel de planning als de prijs. Een plan dat pas bij de start van de uitvoering ligt, kan alleen nog maatregelen bevatten die op dat moment nog haalbaar zijn.

Neem contact opBinnen één werkdag antwoord.