Wat is ondergrondse infrastructuur?
Door NexTerra Infra B.V. · laatst bijgewerkt op · 3 min lezen
Ondergrondse infrastructuur is het geheel van kabels, leidingen, buizen en riolen onder het maaiveld waarmee elektriciteit, gas, water, warmte, data en afvalwater worden getransporteerd. In Nederland ligt er ruim 1,7 miljoen kilometer van, beheerd door netbeheerders die hun ligging bij het Kadaster registreren.
In het kort
- Kabels, leidingen, buizen en riolen onder het maaiveld
- Ruim 1,7 miljoen kilometer in Nederland
- In 2020 ruim 45.000 graafschades, zo'n 38 miljoen euro
Ondergrondse infrastructuur is het geheel van kabels, leidingen, buizen en riolen onder het maaiveld dat dient voor het transport van elektriciteit, gas, water, warmte, data, afvalwater en andere stoffen. De Wibon noemt zo'n kabel of leiding een net, met inbegrip van lege buizen, ondersteuningswerken en beschermingswerken.
Onder elke straat ligt een tweede straat. Wie hem nooit heeft gezien, onderschat hem; wie er één keer een sleuf in heeft geopend, niet meer.
Dit artikel gaat over wát er ligt. Hoe je het voor een concrete locatie terugvindt · met welke bronnen, en wat elke bron wel en niet zegt · staat in ondergrondse infrastructuur in kaart brengen.
Wat eronder valt
De wet die de informatie-uitwisseling over kabels en leidingen regelt, de Wibon, noemt het een net: een ondergrondse kabel of leiding, met inbegrip van lege buizen, ondergrondse ondersteuningswerken en beschermingswerken, bestemd voor transport. In de KLIC-levering zijn die netten ingedeeld in thema's: laagspanning, middenspanning en hoogspanning; gas lage druk en gas hoge druk; buisleidingen met gevaarlijke inhoud en (petro)chemie; riool met vrij verval en riool onder druk; warmte; water; datatransport, waar telecommunicatie onder valt; en wees en overig voor wat niet in een van die hokjes past. Hoe die thema's op een tekening te herkennen zijn staat in hoe je een KLIC-melding leest.
Hoeveel er ligt
De Rijksoverheid rekent voor dat er in Nederland ruim 1,7 miljoen kilometer aan kabels en leidingen onder de grond ligt. In 2020 werden er ongeveer 770.000 graafwerkzaamheden verricht, en bij 5,9 procent daarvan ontstond schade aan kabels en leidingen: ruim 45.000 gevallen, met een directe schadepost van zo'n 38 miljoen euro per jaar.
Wie beheert wat
Elk net heeft een beheerder, en die beheerder is verplicht zich bij het Kadaster te registreren met het gebied waarin hij kabels of leidingen heeft. Dat zijn de bekende netbeheerders voor elektriciteit, gas, water en telecom, maar ook gemeenten voor het riool, waterschappen, en bedrijven of instellingen met een eigen net op eigen terrein. Waarom elke netbeheerder andere eisen stelt staat in een eigen artikel.
Hoe je het in kaart brengt
Het begint met een KLIC-melding: het Kadaster vraagt bij alle beheerders in je gebied de ligging op en levert die als één pakket. Die ligging is geregistreerd, niet gemeten; waar het ertoe doet, wordt hij ter plaatse vastgesteld met proefsleuven of een meting. Dat is het werk waar een tracéontwerp mee begint.
Bronnen
De definitie van een net staat in artikel 1 van de Wibon. De kilometers en de schadecijfers over 2020 staan op de pagina Graafschade aan ondergrondse leidingen en kabels van de Rijksoverheid.
Veelgestelde vragen
Hoeveel kilometer kabels en leidingen ligt er in Nederland?
Ruim 1,7 miljoen kilometer, volgens de Rijksoverheid.
Hoe vaak gaat het mis bij graven?
In 2020 ontstond bij 5,9 procent van ongeveer 770.000 graafwerkzaamheden schade: ruim 45.000 gevallen, met zo'n 38 miljoen euro directe schade per jaar.
Wie weet waar alles ligt?
Niemand op één plek. Elke beheerder registreert zijn eigen net bij het Kadaster, en een KLIC-melding brengt die registraties voor één gebied bij elkaar.