VO, DO en UO: wat de drie ontwerpfasen betekenen
Door NexTerra Infra B.V. · laatst bijgewerkt op · 4 min lezen
Een tracéontwerp groeit in drie stappen: het voorontwerp (VO) legt de route en de principekeuzes vast, het definitief ontwerp (DO) werkt elk raakvlak uit met een risicoklasse en een maatregel, en het uitvoeringsontwerp (UO) geeft de aannemer het detail om te kunnen graven. Op het VO en het DO geef je als opdrachtgever akkoord.
In het kort
- VO: de route en de principekeuzes, ter akkoord
- DO: elk raakvlak met risicoklasse en maatregel, afgestemd met de netbeheerders
- UO: het detail waarmee de aannemer aan het werk kan
De drie opeenvolgende uitwerkingen van een tracéontwerp. Het voorontwerp (VO) legt de route en de principekeuzes vast en is het eerste akkoordmoment. Het definitief ontwerp (DO) werkt elk raakvlak met bestaande kabels en leidingen uit met een risicoklasse en een maatregel, verwerkt de proefsleufresultaten en de afstemming met de netbeheerders, en is de basis voor vergunningen. Het uitvoeringsontwerp (UO) voegt het detail toe dat de aannemer nodig heeft: maatvoering, materialen en werkvolgorde.
Een tracéontwerp is niet in één keer af. Het groeit in drie stappen die elk een eigen naam en een eigen afkorting hebben, en die afkortingen komen terug in elke offerte, elk overleg en in het projectdossier: VO, DO en UO. Dit artikel legt uit wat elke stap vastlegt, wat je als opdrachtgever te zien krijgt en waar je akkoord op geeft. De indeling hieronder is hoe wij werken; andere bureaus hanteren dezelfde termen, soms met een iets andere grens tussen de stappen.
Voorontwerp (VO)
Het voorontwerp legt vast wáár de kabel of leiding komt en hoe: het tracé, de diepte in hoofdlijnen, en de principekeuzes onderweg, zoals open ontgraven of gestuurd boren bij een kruising. De KLIC-gegevens liggen eronder, dus de grote raakvlakken met bestaande kabels en leidingen zijn al in beeld, maar nog niet allemaal uitgewerkt. Het VO is het eerste moment waarop je akkoord geeft: klopt de route, kloppen de uitgangspunten. Bij NexTerra Infra gaat het VO pas naar je toe nadat een tweede engineer het heeft nagelopen; die toetsing staat met naam en moment in het dossier.
Definitief ontwerp (DO)
In het definitief ontwerp wordt elk raakvlak uitgewerkt: het krijgt een risicoklasse volgens CROW 500, een maatregel en een afstemmingsstatus met de netbeheerder van wie de kabel of leiding is. Waar de ligging onzeker was, zijn de proefsleuven inmiddels gegraven en ingemeten, en hun resultaat zit in het ontwerp. Het DO is het document waarmee vergunningen worden aangevraagd en waarop de netbeheerders hun eisen afgeven; het is dan ook het tweede akkoordmoment. Het risico-inventarisatie en maatregelenplan hoort bij deze fase.
Uitvoeringsontwerp (UO)
Het uitvoeringsontwerp voegt aan het DO toe wat de aannemer nodig heeft om te kunnen graven: de maatvoering, de materialen, de werkvolgorde en de tekeningen per kruising. Bij een eenvoudig tracé vallen DO en UO samen; bij een tracé met boringen of veel kruisingen is het UO een eigen stap. In onze werkwijze heet die stap daarom detailontwerp (DO/UO).
Waar je akkoord op geeft
Op het VO en het DO geef je als opdrachtgever akkoord, en aan het eind op het opleverdossier: het ontwerp als DXF in RD-coördinaten, het raakvlakregister met alle afstemming, het conditioneringsrapport en de onderliggende documenten. In het klantenportaal zie je per fase in welke stap het project zit en of er iets van jou wordt gevraagd; het voorbeelddossier laat zien hoe dat eruitziet. Tussen die momenten hoef je niets te doen, tenzij een netbeheerder of een vergunningverlener iets vraagt dat alleen jij kunt beantwoorden.
Bronnen
Kabel- en Leidingoverleg: CROW 500: de richtlijn zorgvuldig graafproces, de rollen en de opbouw van risico-inventarisatie en maatregelenplan.
Rijksinspectie Digitale Infrastructuur: CROW-publicatie 500: hoe de toezichthouder de richtlijn gebruikt bij opdrachtgever en grondroerder.
PDOK: de open geodata van de overheid waarop de quickscan conditionering draait.
Werkwijze van NexTerra Infra: de fasen, akkoordmomenten en doorlooptijd van ons eigen traject; wat hier over onze aanpak staat is onze werkwijze, geen norm.
| Voorontwerp (VO) | Definitief ontwerp (DO) | Uitvoeringsontwerp (UO) | |
|---|---|---|---|
| Wat ligt vast | route, diepte in hoofdlijnen, principekeuzes | elk raakvlak met klasse, maatregel en afstemming | maatvoering, materialen, werkvolgorde |
| Onderbouwing | KLIC-gegevens en conditionering | proefsleuven en eisen van de netbeheerders | het DO, uitgewerkt per kruising |
| Akkoord opdrachtgever | ja | ja | bij oplevering, als onderdeel van het dossier |
| Waarvoor gebruikt | richting en uitgangspunten vastleggen | vergunningen en afstemming | de aannemer aan het werk |
De indeling zoals NexTerra Infra hem hanteert; zie de werkwijze voor de volgorde met proefsleuven en vergunning ertussen.
Veelgestelde vragen
Kan het DO nog veranderen na mijn akkoord?
Ja, als een netbeheerder of vergunningverlener een eis stelt die het ontwerp raakt. Zo'n wijziging wordt in het dossier vastgelegd met de reden, en als hij de uitgangspunten van het VO raakt krijg je hem opnieuw voorgelegd.
Wat is het verschil tussen een DO en een UO?
Het DO legt vast wat er komt en hoe elk raakvlak wordt opgelost; het UO legt vast hoe de aannemer dat maakt: maten, materialen en volgorde. Bij een eenvoudig tracé zijn het één document.
Hoe lang zit er tussen VO en DO?
Dat hangt af van de proefsleuven en de reactietijd van de netbeheerders, want die zitten ertussen. In het artikel over de doorlooptijd van een tracétraject staat waar de tijd in een traject gaat zitten.